หน้าหลัก › เกม › TECHQUEST 4.1 › คู่มือครู

คู่มือครู TECHQUEST 4.1

แบบเกม วิธีใช้ในชั้นเรียน การเชื่อมโยงตัวชี้วัด เกณฑ์ประเมินชิ้นงานจริง และการดูแลข้อมูลส่วนบุคคล

1. ภาพรวมและวงจรการเรียนรู้

TECHQUEST 4.1 “อาณาจักรนักประดิษฐ์ พิชิตภารกิจเทคโนโลยี” เป็นชุดเกมฝึกคิดแบบนักออกแบบและวิศวกร มี 4 อาณาจักร 12 เกม ตั้งแต่อนุบาลถึง ม.3 ทุกด่านใช้วงจรเดียวกัน

เล่น→คิด→ออกแบบ→ทดลอง→ปรับปรุง→เรียนรู้

ในแต่ละด่าน: ภารกิจ (เรื่องสั้นและเป้าหมายที่วัดได้) → ลงมือ (เลือก วาง ออกแบบ) → ผลพร้อมเหตุผล (บอกว่าพังตรงไหนและเพราะอะไรเป็นตัวเลข) → ปรับปรุง → สะท้อนคิด (คำถาม 1 ข้อหลังผ่านด่าน)

อาณาจักรช่วงวัยเกมสถานะ
🧸 นักคิดตัวจิ๋วอนุบาล 1–3G01 จับคู่เครื่องมือมหาสนุก · G02 บ้านน้อยของสามหมู · G03 สร้างหอคอยมหัศจรรย์เล่นได้ (3 + 4 + 3 ด่าน)
🔨 ช่างคิดช่างสร้างป.1–3G04 วัสดุสารพัดประโยชน์ · G05 สะพานข้ามฝั่ง · G06 ภารกิจส่งน้ำเล่นได้ (3 + 4 + 3 ด่าน)
⚙️ วิศวกรรุ่นเยาว์ป.4–6G07 โรงเรียนสีเขียว · G08 ห้องทดลองเครื่องกล · G09 นักประดิษฐ์พิทักษ์โรงเรียนเล่นได้ (3 + 3 + 3 ด่าน)
🚀 นวัตกรพิชิตอนาคตม.1–3G10 เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก · G11 วิศวกรแก้ปัญหาชุมชน · G12 ห้องทดลองนวัตกรรมเล่นได้ (3 + 4 × 3 โหมด + 3 ด่าน)

หลักการออกแบบ: ทุกผลลัพธ์คำนวณจากกติกาที่ตายตัว (ไม่สุ่ม) ครูคำนวณตามได้ด้วยมือ · ไม่มีการแข่งเวลา · ทำผิดได้ไม่จำกัดครั้งและไม่มีการลงโทษ · ตัวละครและภาพวาดขึ้นใหม่ทั้งหมด

2. วิธีใช้ในชั้นเรียน

  1. นำเข้าสู่บทเรียน (5 นาที): ครูเปิดด่านแรกบนจอหน้าห้อง อ่านภารกิจด้วยกัน (กด “ฟังภารกิจ” ถ้าเครื่องมีเสียงภาษาไทย) ถามว่า “คิดว่าจะเกิดอะไรขึ้น”
  2. เล่นเป็นคู่ (15–20 นาที): คนหนึ่งลงมือ อีกคนจดสิ่งที่ทดลองและผลที่เห็น สลับกันทุกด่าน · เกม G07 และ G11 มีตารางบันทึกผลในเกมให้ใช้เปรียบเทียบ
  3. อภิปราย (5–10 นาที): ใช้คำถามสะท้อนคิดหลังผ่านด่านเป็นคำถามทั้งห้อง ให้นักเรียนอธิบายด้วยหลักฐานจากการทดลอง
  4. ลงมือจริง: ต่อยอดเป็นกิจกรรมจริงตามหัวข้อ 6 (สร้างบ้านจำลอง สะพานไม้ไอติม สำรวจโรงเรียน โครงงานชุมชน)
  • สาธิตหน้าชั้น: หน้าแผนที่ → ตั้งค่า → “ปลดล็อกทุกด่าน” (ครูที่เข้าสู่ระบบเปิดได้ทุกด่านอยู่แล้ว)
  • ดูผลรายคน: นักเรียนเข้าสู่ระบบแล้วเล่น ผลขึ้นระบบเอง → หน้าครู → เลือกห้อง → แท็บ “ผลเกม” → เลือกเกมที่ขึ้นต้นด้วย “TQ” → พิมพ์ตารางหรือ “ส่งออก CSV” เปิดใน Excel/Google Sheets
  • เกม G11 โหมดชั้น: นักเรียนที่เข้าสู่ระบบจะได้โหมดตามชั้นของตนเอง เปลี่ยนได้ที่แถบ “ระดับความท้าทาย” ในเกม
  • ปรับใช้กับโรงเรียนอื่น: ชื่อสถานศึกษาตั้งได้ที่หน้าแผนที่ (เมื่อไม่ได้เข้าสู่ระบบ) หรือมาจากข้อมูลโรงเรียนในระบบ · เนื้อเรื่องในเกมใช้คำว่า “โรงเรียนของเรา/ชุมชนของเรา” จึงใช้ได้ทุกโรงเรียน

3. เกมทั้ง 12 เกม และเฉลยสำหรับครู

🧰 G01 จับคู่เครื่องมือมหาสนุก · อนุบาล 1–3 · 3 ด่าน

กติกา: เครื่องมือแต่ละชิ้นมี “สิ่งที่ทำได้” · ใช้ได้เมื่อตรงกับสิ่งที่ปัญหาต้องการ · ร่ม = กันฝนและกันแดด · หมวก = กันแดด · ไฟฉาย = แสงสว่าง · ถุงมือกันร้อน · บัวรดน้ำ · พัดลม = ทำให้เย็น · ไม้กวาด · กรรไกรปลายมน · แปรงสีฟัน

  1. อนุบาล 1 (4 ข้อ ตัวเลือก 2 ชิ้น): ฝนตก → ร่ม · ห้องมืด → ไฟฉาย · ต้นไม้เหี่ยว → บัวรดน้ำ · ฟันสกปรก → แปรงสีฟัน
  2. อนุบาล 2 (4 ข้อ ตัวเลือก 3–4 ชิ้น): แดดจ้า → หมวก หรือ ร่ม (ตอบได้ 2 แบบ) · ขนมหก → ไม้กวาด · อากาศร้อน → พัดลม · หม้อร้อน → ถุงมือกันร้อน
  3. อนุบาล 3 (3 ข้อ ปัญหาคู่ เลือก 2 ชิ้น): ฝนตกตอนค่ำ → ร่ม + ไฟฉาย · ต้นไม้เหี่ยวกลางแดด → บัวรดน้ำ + หมวก · ขนมหกและต้องตัดการ์ด → ไม้กวาด + กรรไกร

ชวนคิด: “ถ้าไม่มีร่ม จะใช้อะไรกันแดดได้อีก” · กิจกรรมจริง: วางของจริงบนโต๊ะ 5–6 ชิ้น ครูเล่าสถานการณ์ ให้เด็กหยิบของที่ช่วยได้แล้วบอกเหตุผล

🐷 G02 บ้านน้อยของสามหมู · อนุบาล 1–3 · 4 ด่าน

กติกา: ความแข็งแรงของผนัง ฟาง 1 · ไม้ 2 · อิฐ 3 · ลมเบา 1 · ปานกลาง 2 · แรงมาก 3 · ผนังรอดเมื่อความแข็งแรง ≥ แรงลม · หลังคาใบตองฝนรั่ว หลังคากระเบื้องกันฝน

  1. บ้านหลังแรกของลูกหมู: สร้างบ้าน 3 หลังด้วยวัสดุต่างกัน (ฝึกใช้เครื่องมือ สังเกตความต่าง)
  2. ลมพัดแรง!: เป่าลมทีละระดับ ต้องทดลองลมแรงมากก่อน แล้วแตะบ้านที่ยังอยู่ → บ้านอิฐ
  3. ซ่อมบ้านให้แข็งแรง: วัสดุมีจำกัด (ไม้ 3 อิฐ 1) ต้องทนลมปานกลาง → ใช้ไม้หรืออิฐทุกชิ้น ไม่ใช้ฟาง
  4. บ้านกันลมกันฝน: ทนลมปานกลางและฝน → ผนังไม้/อิฐทั้งหมด + หลังคากระเบื้อง

ชวนคิด: “ทำไมบ้านฟางพังก่อน” “ถ้าอิฐมีน้อย จะใช้อะไรแทนได้” · กิจกรรมจริง: สร้างบ้านจำลองจากหลอด ไม้ไอติม กระดาษลัง แล้วทดสอบด้วยพัดลม 3 ระดับ

🧱 G03 สร้างหอคอยมหัศจรรย์ · อนุบาล 1–3 · 3 ด่าน

กติกา: บนสามเหลี่ยม ครึ่งวงกลม และลูกบอล วางอะไรต่อไม่ได้ · ลูกบอลกลิ้งตกเมื่อวางบนบล็อกอื่น · ด่าน 3 มีลม หอคอยตั้งแต่ 4 ชิ้นต้องมีแผ่นยาวล่างสุด · ความสูง สี่เหลี่ยม 60 แผ่นยาว 30 สามเหลี่ยม 50 ครึ่งวงกลม 40

  1. อนุบาล 1 (ธง 150): สี่เหลี่ยม 3 ชิ้น หรือ สี่เหลี่ยม 2 + สามเหลี่ยมบนสุด
  2. อนุบาล 2 (ธง 220): สี่เหลี่ยม 2 + แผ่นยาว 2 + สามเหลี่ยมหรือครึ่งวงกลมบนสุด
  3. อนุบาล 3 (ธง 220 มีลม): แผ่นยาวล่างสุด + สี่เหลี่ยม 3 (+ สามเหลี่ยมบนสุดได้)

กิจกรรมจริง: ต่อบล็อกไม้หรือกล่องให้สูงที่สุดแล้วเป่าด้วยพัดลม เปรียบเทียบฐานแคบกับฐานกว้าง

☂️ G04 วัสดุสารพัดประโยชน์ · ป.1–3 · 3 ด่าน

กติกา (สมบัติคงที่): กระดาษ — พับได้ เบา · ผ้า — แข็งแรง พับได้ เบา · พลาสติก — กันน้ำ ลอยน้ำ พับได้ เบา · ไม้ — กันน้ำ ลอยน้ำ แข็งแรง · โฟม — กันน้ำ ลอยน้ำ เบา · เหล็ก — กันน้ำ แข็งแรง · สิ่งของใช้ได้เมื่อวัสดุมีสมบัติครบทุกข้อที่ต้องการ · ผลทดลองสะสมในตารางบันทึกของนักเรียน

  1. ป.1: ร่มกันฝน (กันน้ำ) → พลาสติก · เรือของเล่น (ลอยน้ำ) → โฟม · ถุงใส่หนังสือ (แข็งแรง) → ผ้า
  2. ป.2: ร่มพับได้ (กันน้ำ + พับได้) → พลาสติก · เรือขนส้ม (ลอยน้ำ + แข็งแรง) → ไม้ · กระเป๋าพับเก็บได้ (แข็งแรง + พับได้) → ผ้า
  3. ป.3: วัสดุ ผ้า พลาสติก ไม้ โฟม ชนิดละชิ้นเดียว → ร่มพับได้ = พลาสติก (ทางเดียว) ทุ่นลอยน้ำ = โฟม เรือขนส้ม = ไม้ กระเป๋า = ผ้า

กิจกรรมจริง: ทดลองวัสดุจริง (ราดน้ำ ลอยในกะละมัง แขวนหนังสือ พับ) บันทึกตาราง ✓ ✗ เทียบกับตารางในเกม

🌉 G05 สะพานข้ามฝั่ง · ป.1–3 · 4 ด่าน

กติกา: แผ่นไม้ไผ่ แรง 2 ราคา 1 · ไม้ แรง 4 ราคา 2 · เหล็ก แรง 7 ราคา 4 · เสาค้ำ ราคา 1 (ปักตรงน้ำลึกไม่ได้) · แต่ละช่วงรับได้ = แรงของแผ่นที่อ่อนที่สุดในช่วง − (จำนวนแผ่นในช่วง − 1) · ผ่านเมื่อทุกช่วงรับได้ ≥ น้ำหนักรถ และไม่เกินงบ

ด่านโจทย์ตัวอย่างคำตอบ
1กว้าง 2 ช่อง น้องต้นกล้าหนัก 1วัสดุอะไรก็ได้ครบ 2 ช่อง
2กว้าง 4 ช่อง รถเข็นผักหนัก 3ไม้ 4 แผ่น + เสาค้ำที่รอย 2 (ช่วงละ 2 แผ่น รับได้ 4 − 1 = 3)
3กว้าง 5 ช่อง รถกระบะหนัก 4 งบ 18 น้ำลึกที่รอย 2ถูกที่สุด 17 เหรียญ: ไม้ | เหล็ก เหล็ก | ไม้ | ไม้ เสาที่รอย 1 3 4
4กว้าง 6 ช่อง รถบรรทุกหนัก 5 งบ 26 น้ำลึกที่รอย 3เหล็ก 6 แผ่น เสาที่รอย 2 และ 4 = 26 เหรียญ (ช่วงละ 2 แผ่น รับได้ 7 − 1 = 6)

กิจกรรมจริง: สะพานไม้ไอติม/กระดาษข้ามช่องว่าง 30 ซม. ทดสอบด้วยเหรียญ บันทึกจำนวนเหรียญก่อนพัง แล้วปรับปรุง

🚰 G06 ภารกิจส่งน้ำ · ป.1–3 · 3 ด่าน

กติกา: น้ำไหลจากถังเข้าช่องแรก แล้วไหลต่อเมื่อปลายท่อหันชนกันพอดี (ทีละชั้น) · ปลายท่อที่มีน้ำแต่ไม่ต่อกับอะไร = รั่ว · ผ่านเมื่อทุกแปลงได้น้ำและไม่รั่ว

  1. ป.1: หมุนท่อ 6 ชิ้นที่วางไว้ให้ต่อกัน (ท่องอมุมบนซ้ายต้องหันไปทางถังและลงล่าง)
  2. ป.2: วางท่อเองอ้อมหิน 4 ก้อน ใช้น้อยสุด 8 ชิ้น (ตรง 4 งอ 4)
  3. ป.3: ท่อสามทางที่ช่องกลางแถวที่ 2 แยกขึ้นแปลง ก และลงไปแปลง ข ใช้ 8 ชิ้น (ตรง 6 งอ 1 สามทาง 1)

กิจกรรมจริง: ต่อหลอดดูดหรือท่อพีวีซีเล็กส่งน้ำจากขวดไปกระถาง หาจุดรั่วแล้วแก้

🏫 G07 โรงเรียนสีเขียว · ป.4–6 · 3 ด่าน

กติกา: ค่าตั้งต้นต่อเดือน ขยะ 300 กก. น้ำ 400 ลบ.ม. ไฟฟ้า 3,000 หน่วย · แต่ละมาตรการมีราคาและผลคงที่ · ผลข้างเคียงรู้เมื่อทดลอง (เผาขยะ: คะแนนสิ่งแวดล้อม −25 · ถังขยะเพิ่ม: ขยะไม่ลด · น้ำพุ: น้ำ +30 ไฟ +100) · คะแนนสิ่งแวดล้อม = ค่าตั้งต้น + ผลรวมคะแนนมาตรการ · ด่าน 3 จำลอง 6 เดือน มาตรการ 👥 เหลือผลครึ่งเดียวตั้งแต่เดือน 4 ถ้าไม่มีสภานักเรียนติดตามผล

ด่านเป้าหมายชุดที่ถูกที่สุด
1 ลดขยะ (ป.4)ขยะ ≤ 180 กก. งบ 800 คะแนน ≥ 60ปุ๋ยหมัก + กล่องข้าวส่วนตัว = 500 บาท ขยะ 180 คะแนน 65 (ได้เหรียญผู้พิทักษ์ฯ เมื่อคะแนน ≥ 70 เช่น ธนาคารขยะ + ปุ๋ยหมัก)
2 น้ำและไฟ (ป.5)น้ำ ≤ 300 ไฟ ≤ 2,400 งบ 3,500ซ่อมก๊อก + น้ำฝน + เวรปิดไฟ + บังแดด + ล้างแอร์ = 3,000 บาท ประหยัดเดือนละ 4,000 บาท
3 ทั้งภาคเรียน (ป.6)เดือนที่ 6: ขยะ ≤ 150 น้ำ ≤ 300 ไฟ ≤ 2,300 คะแนน ≥ 80 งบ 4,500สภานักเรียน + ปุ๋ยหมัก + ธนาคารขยะ + ซ่อมก๊อก + น้ำฝน + เวรปิดไฟ + บังแดด + ล้างแอร์ = 4,000 บาท

กิจกรรมจริง: สำรวจขยะ น้ำ ไฟของโรงเรียนจริง 1 สัปดาห์ (ชั่งขยะ อ่านมิเตอร์) เสนอมาตรการต่อผู้บริหารพร้อมตัวเลข

🏗️ G08 ห้องทดลองเครื่องกล · ป.4–6 · 3 ด่าน

กติกา (ไม่คิดแรงเสียดทาน): คาน แรง = น้ำหนัก × ระยะน้ำหนัก ÷ ระยะแรง · มือกดลง 30 ซม. ของยกขึ้น 30 × ระยะน้ำหนัก ÷ ระยะแรง · รอก แรง = น้ำหนัก ÷ จำนวนเส้นเชือก เชือกที่ต้องดึง = จำนวนเส้น × ความสูง

  1. ป.4 คาน: กล่องหนัก 20 แรง 20 ต้องยก ≥ 10 ซม. → จุดหมุนช่อง 3–5 · ลังหนัก 40 แรง 15 ต้องยก ≥ 6 ซม. → ช่อง 2 เท่านั้น
  2. ป.5 รอก: ชักธง → รอกเดี่ยวตายตัว · ยกถังปูน 60 สูง 3 ม. แรง 35 เชือก 8 ม. → รอกตายตัว + รอกเคลื่อนที่
  3. ป.6 (แรง ≤ 25 งบ 1,200): ย้ายกระสอบ = รถเข็น (24) · ตักน้ำจากบ่อ = รอกกว้าน (12.5) · ขนโต๊ะขึ้นเวที = ทางลาด (20) รวม 1,100 บาท

กิจกรรมจริง: คานไม้บรรทัดกับดินสอเป็นจุดหมุน ยกเหรียญ ย้ายจุดหมุนแล้วบันทึกจำนวนเหรียญที่ต้องใช้

🦺 G09 นักประดิษฐ์พิทักษ์โรงเรียน · ป.4–6 · 3 ด่าน
  1. ป.4 สำรวจ 11 จุด: เสี่ยง 8 จุด (ทางเดินมืด ตะปูโผล่ สายไฟชำรุด บันไดแตก พื้นห้องน้ำเปียก ถังดับเพลิงหมดอายุ ยางเก่ามีน้ำขัง กิ่งไม้แห้ง) · ปลอดภัย 3 จุด (ป้ายทางหนีไฟ ถังขยะมีฝา ก๊อกน้ำดื่ม)
  2. ป.5 ตารางความเสี่ยง: ความเสี่ยง = โอกาส × ความรุนแรง · สายไฟ 3×3 · พื้นเปียก 3×2 · กิ่งไม้ 2×3 · ทางมืด 2×2 · ถังดับเพลิง 1×3 · ตะปู 1×1 · แก้ก่อน: สายไฟ → กิ่งไม้ → พื้นเปียก (คะแนนเท่ากันให้แก้ที่รุนแรงกว่าก่อน)
  3. ป.6 ออกแบบและจำลอง 1 สัปดาห์ (งบ 3,000): วิธีที่ได้ผลต้องเหลือความเสี่ยง ≤ 3 · ถูกที่สุด ช่างไฟเปลี่ยนสาย 800 + ล้อมเชือกใต้ต้นไม้ 150 + แผ่นยางกันลื่น 700 + ไฟ LED เซนเซอร์ 900 = 2,550 บาท · ป้ายเตือน เทปพันเอง ถูพื้นวันละครั้ง พกไฟฉาย ไม่พอ

กิจกรรมจริง: เดินสำรวจโรงเรียนจริงเป็นกลุ่ม ถ่ายภาพเฉพาะสถานที่ (ไม่ถ่ายหน้าคน) ทำตารางความเสี่ยง แล้วเสนอวิธีแก้ 1 จุดต่อผู้บริหาร

📱 G10 เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก · ม.1–3 · 3 ด่าน (ม.1/1 · ม.2/1 · ม.3/1)
  1. ม.1: ระบบหม้อหุงข้าว ตัวป้อน = ข้าว น้ำ ไฟฟ้า · กระบวนการ = ขดลวดความร้อน · ผลผลิต = ข้าวสุก · ข้อมูลย้อนกลับ = ตัวตรวจความร้อนตัดไฟ · วิวัฒนาการ หม้อดิน → หม้อโลหะ → หม้อไฟฟ้า → หม้อดิจิทัล · ปัจจัย วัสดุใหม่ / ไฟฟ้าและความสะดวก / อิเล็กทรอนิกส์
  2. ม.2: แนวโน้มที่ข้อมูลสนับสนุน = LED ใช้มากขึ้น และโซลาร์ราคาถูกลง · ค่าใช้จ่าย 5 ปี หลอดไส้ 96,500 · LED ต่อสายไฟ 57,000 · LED โซลาร์ 50,000 → เลือกโซลาร์ และวางแผนกำจัดแบตเตอรี่เก่าอย่างถูกวิธี
  3. ม.3: หม้อหุงข้าว ↔ วัสดุแม่เหล็กไวต่อความร้อน · โซลาร์เซลล์ ↔ สารกึ่งตัวนำ · ตู้เย็น ↔ การระเหยดูดความร้อน · GPS ↔ ระยะทาง = อัตราเร็ว × เวลา · ไฟ 20 ดวง × 10 W × 12 ชม. = 2,400 Wh → แผง 100 W × 5 ชม. = 500 Wh → 5 แผง · แบตเตอรี่ 2,400 Wh

ข้อมูลแนวโน้มในด่าน 2 เป็นข้อมูลสมมุติเพื่อการเรียนรู้ ครูอาจให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจริงเพิ่ม

🏘️ G11 วิศวกรแก้ปัญหาชุมชน · ม.1–3 · 4 ด่าน × โหมด ม.1/ม.2/ม.3

เรื่องเดียวต่อเนื่อง: น้ำท่วมขังถนนหน้าโรงเรียน

ด่านสิ่งที่นักเรียนทำความต่างตามโหมดชั้นคำตอบ
1 ระบุปัญหาคัดข้อมูลที่เชื่อถือได้ 4 แหล่ง (ตัดข่าวลือ) เลือกปัญหาที่ควรแก้ก่อน สรุปกรอบปัญหาม.1 กรอบ 3 ช่อง (ใคร ที่ไหน สาเหตุ) · ม.2 +เป้าหมายวัดได้ +เงื่อนไข · ม.3 +การใช้ข้อมูลของผู้อื่น (ทรัพย์สินทางปัญญา ข้อมูลส่วนบุคคล)น้ำท่วมขัง · ทุกช่องคือข้อความที่อิงข้อมูลและวัดได้
2 ตัดสินใจตัดแนวทางที่ผิดเงื่อนไข ให้คะแนนตามเกณฑ์ เลือกพร้อมเหตุผล เรียงขั้นตอนการทำงานม.1 ตารางให้คะแนนไว้แล้ว · ม.2 ให้คะแนนเอง · ม.3 ตั้งน้ำหนักเกณฑ์ (ความปลอดภัย ×3 ดูแลรักษา ×2 อื่น ×1)ตัด B (ลดน้ำ 25) D (งบ/เวลา) E (ลดน้ำ 5) · A 13 : C 7 (ม.3 ถ่วงน้ำหนัก A 22 : C 10) · เลือก A
3 ทดสอบเลือกท่อ ตะแกรง สวนซึมน้ำ ผิวถนน ทดสอบฝน 35 50 70 มม./ชม. ถ้าไม่ผ่านต้องวิเคราะห์สาเหตุก่อนแก้ม.1–2 น้ำขัง ≤ 10 ซม. · ม.3 ≤ 8 ซม.ท่อ 40 + ตะแกรง + สวนกลาง = 17,000 บาท ฝน 70 → (70 − 60) × 0.8 = 8 ซม.
4 นำเสนอเรียงสไลด์ 6 แผ่น ตัดการ์ดที่ผิดลิขสิทธิ์/ข้อมูลส่วนบุคคล/ไม่มีหลักฐานม.2 +เลือกวิธีนำเสนอตามผู้ฟัง 2 กลุ่ม · ม.3 +3 กลุ่ม และการต่อยอดอาชีพที่ถูกหลักทรัพย์สินทางปัญญาปัญหา → สาเหตุ → ทางเลือก → แผน → ผลทดสอบ → การปรับปรุง

จบด่าน 4 เกมสรุป “คะแนนจากเกม” 100 คะแนน (ระบุปัญหา 25 ออกแบบ 30 ทดสอบ 30 นำเสนอ 15) จากดาวที่ดีที่สุดของแต่ละด่าน ใช้เป็นหลักฐานประกอบเท่านั้น

🔌 G12 ห้องทดลองนวัตกรรม · ม.1–3 · 3 ด่าน (ม.1/5 · ม.2/5 · ม.3/5)
  1. ม.1 เครื่องเตือนน้ำล้นถัง: คีมปอกสายไฟ · สว่าน + แว่นตานิรภัย · บิดเกลียวแล้วพันเทปพันสายไฟ · วงจร แบตเตอรี่ → ขั้วตรวจน้ำ → ออด · ขั้วตรวจน้ำใต้ขอบถัง 2 ซม.
  2. ม.2 รถพลังหนังยางบรรทุกขวดน้ำ: ระยะ = หนังยาง × ประสิทธิภาพแกน × ตัวคูณล้อ × 2 ÷ น้ำหนักรวม · ต้อง ≥ 3 ม. งบ ≤ 30 → ฟิวเจอร์บอร์ด + แกนในหลอดดูด + ล้อซีดีเก่า + หนังยาง 4 เส้น = 3.84 ม. 16 บาท
  3. ม.3 กฎของโอห์ม (9 V · LED ดวงละ 2 V · 10–20 mA): LED 1 ดวง 470 Ω → 14.9 mA · LED 3 ดวงอนุกรม 220 Ω → 13.6 mA · ความปลอดภัย: วางหัวแร้งบนแท่น ทำในที่อากาศถ่ายเท ถอดแบตเตอรี่ก่อนแก้วงจร

กิจกรรมจริง: ทำเครื่องเตือนน้ำล้นหรือรถพลังหนังยางจริง ครูใช้แบบสังเกตการใช้เครื่องมือและความปลอดภัยประกอบ (ตัวชี้วัด ม.x/5)

4. ดาวและเหรียญรางวัล

ดาว: ผ่านด่าน = อย่างน้อย 1 ดาวเสมอ · ดาวเพิ่มเมื่อทดลองน้อยครั้งแต่มีเหตุผล (ไม่มีการจับเวลา) · ระบบเก็บดาวที่ดีที่สุดและจำนวนครั้งที่ทดลองส่งให้ครู

⭐ ดาวแห่งความพยายาม ทดลองไม่ผ่านอย่างน้อย 2 ครั้งแต่ไม่ยอมแพ้จนสำเร็จ 🧩 นักแก้ปัญหา ผ่านด่านได้ 🔬 นักทดลอง ทดลอง เปรียบเทียบ แล้วปรับปรุง 💡 นักประดิษฐ์สร้างสรรค์ ออกแบบได้คุ้มค่าที่สุด 🌱 ผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อม เลือกแนวทางที่ดีต่อสิ่งแวดล้อม 🏘️ นวัตกรชุมชน ใช้ข้อมูลและเหตุผลแก้ปัญหาชุมชน 🧠 นักคิดสะท้อน ตอบคำถามสะท้อนคิดถูกตั้งแต่ครั้งแรก

5. การเชื่อมโยงตัวชี้วัด ว 4.1 ม.1–3

⚠️ การผ่านด่านในเกมไม่เท่ากับการผ่านตัวชี้วัด เกมเป็นการฝึกและหลักฐานประกอบ ครูต้องประเมินร่วมกับชิ้นงานจริง การทดสอบจริง และการนำเสนอ ตามเกณฑ์ในหัวข้อ 6

ข้อความตัวชี้วัดคัดจากชุดตำรา “การออกแบบและเทคโนโลยี ม.1–3” ของเว็บนี้ · ระดับประถมไม่มีตัวชี้วัด ว 4.1 เกม G02 G05 G07 จึงเชื่อมกับพัฒนาการปฐมวัยและ ว 4.2 ที่เกี่ยวกับการแก้ปัญหาและเหตุผลเชิงตรรกะ

รหัสตัวชี้วัดฝึกในเกม
ว 4.1 ม.1/1อธิบายแนวคิดหลักของเทคโนโลยีในชีวิตประจำวันและวิเคราะห์สาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีG10 ด่าน 1
ว 4.1 ม.1/2ระบุปัญหาหรือความต้องการในชีวิตประจำวัน รวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหาG11 ด่าน 1 (โหมด ม.1)
ว 4.1 ม.1/3ออกแบบวิธีการแก้ปัญหา โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบ และตัดสินใจเลือกข้อมูลที่จำเป็น นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาให้ผู้อื่นเข้าใจ วางแผนและดำเนินการแก้ปัญหาG11 ด่าน 2 และ 4
ว 4.1 ม.1/4ทดสอบ ประเมินผล และระบุข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น พร้อมทั้งหาแนวทางการปรับปรุงแก้ไข และนำเสนอผลการแก้ปัญหาG11 ด่าน 3 และ 4
ว 4.1 ม.1/5ใช้ความรู้และทักษะเกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้า หรืออิเล็กทรอนิกส์เพื่อแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และปลอดภัยG12 ด่าน 1 + ชิ้นงานจริง
ว 4.1 ม.2/1คาดการณ์แนวโน้มเทคโนโลยีที่จะเกิดขึ้นโดยพิจารณาจากสาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และวิเคราะห์ เปรียบเทียบ ตัดสินใจเลือกใช้เทคโนโลยี โดยคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อมG10 ด่าน 2
ว 4.1 ม.2/2ระบุปัญหาหรือความต้องการในชุมชนหรือท้องถิ่น สรุปกรอบของปัญหา รวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหาG11 ด่าน 1 (โหมด ม.2)
ว 4.1 ม.2/3ออกแบบวิธีการแก้ปัญหา โดยวิเคราะห์ เปรียบเทียบ และตัดสินใจเลือกข้อมูลที่จำเป็นภายใต้เงื่อนไขและทรัพยากรที่มีอยู่ นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาให้ผู้อื่นเข้าใจ วางแผนขั้นตอนการทำงานและดำเนินการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอนG11 ด่าน 2 และ 4
ว 4.1 ม.2/4ทดสอบ ประเมินผล และอธิบายปัญหาหรือข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น ภายใต้กรอบเงื่อนไข พร้อมทั้งหาแนวทางการปรับปรุงแก้ไข และนำเสนอผลการแก้ปัญหาG11 ด่าน 3 และ 4
ว 4.1 ม.2/5ใช้ความรู้และทักษะเกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางานได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และปลอดภัยG12 ด่าน 2 + ชิ้นงานจริง
ว 4.1 ม.3/1วิเคราะห์สาเหตุหรือปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และความสัมพันธ์ของเทคโนโลยีกับศาสตร์อื่น โดยเฉพาะวิทยาศาสตร์หรือคณิตศาสตร์ เพื่อเป็นแนวทางการแก้ปัญหาหรือพัฒนางานG10 ด่าน 3
ว 4.1 ม.3/2ระบุปัญหาหรือความต้องการของชุมชนหรือท้องถิ่น เพื่อพัฒนางานอาชีพ สรุปกรอบของปัญหา รวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลและแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา โดยคำนึงถึงความถูกต้องด้านทรัพย์สินทางปัญญาG11 ด่าน 1 (โหมด ม.3 รวมทรัพย์สินทางปัญญา) และด่าน 4 (ต่อยอดอาชีพ)
ว 4.1 ม.3/3ออกแบบวิธีการแก้ปัญหา โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบ และตัดสินใจเลือกข้อมูลที่จำเป็นภายใต้เงื่อนไขและทรัพยากรที่มีอยู่ นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาให้ผู้อื่นเข้าใจด้วยเทคนิคหรือวิธีการที่หลากหลาย วางแผนขั้นตอนการทำงานและดำเนินการแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอนG11 ด่าน 2 (น้ำหนักเกณฑ์) และ 4 (ผู้ฟัง 3 กลุ่ม)
ว 4.1 ม.3/4ทดสอบ ประเมินผล วิเคราะห์และให้เหตุผลของปัญหาหรือข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นภายใต้กรอบเงื่อนไข พร้อมทั้งหาแนวทางการปรับปรุงแก้ไข และนำเสนอผลการแก้ปัญหาG11 ด่าน 3 (วิเคราะห์สาเหตุก่อนปรับปรุง เกณฑ์ 8 ซม.) และ 4
ว 4.1 ม.3/5ใช้ความรู้และทักษะเกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ให้ถูกต้องกับลักษณะของงาน และปลอดภัย เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางานG12 ด่าน 3 + ชิ้นงานจริง
ปฐมวัยพัฒนาการด้านการสังเกต มิติสัมพันธ์ และการแก้ปัญหาG01 · G02 · G03
ว 4.2 ป.1/1 · ป.2/1แก้ปัญหาอย่างง่ายโดยใช้การลองผิดลองถูก การเปรียบเทียบ · แสดงลำดับขั้นตอนการแก้ปัญหาอย่างง่ายG02 · G04 · G05 · G06
ว 4.2 ป.4/1 · ป.5/1 · ป.6/1ใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา การอธิบายการทำงาน การคาดการณ์ผลลัพธ์ · (ป.6) ออกแบบวิธีการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตประจำวันG07 · G08 · G09

6. เกณฑ์ประเมินชิ้นงานจริง (ม.1–3 ใช้ต่อจาก G11)

มอบหมายให้นักเรียนเป็นกลุ่ม 3–4 คน เลือกปัญหาจริงในโรงเรียนหรือชุมชน ทำตามขั้นตอนเดียวกับ G11 แล้วประเมินด้วยเกณฑ์นี้ (น้ำหนักเท่ากับคะแนนจากเกม)

เกณฑ์ (น้ำหนัก)4 ดีมาก3 ดี2 พอใช้1 ปรับปรุง
ระบุปัญหาและรวบรวมข้อมูล (25%)กรอบปัญหาครบ (ใคร ที่ไหน สาเหตุ เป้าหมายที่วัดได้ เงื่อนไข) ใช้ข้อมูล ≥ 3 แหล่งที่เชื่อถือได้ อ้างอิงที่มากรอบครบแต่เป้าหมายยังวัดผลไม่ได้ชัด ใช้ข้อมูล 2 แหล่งระบุปัญหาได้ แต่ใช้ความเห็นมากกว่าข้อมูลปัญหาไม่ชัด หรือเขียนวิธีแก้แทนปัญหา
ออกแบบและวางแผน (30%)เปรียบเทียบ ≥ 3 แนวทางด้วยเกณฑ์ชัดเจน ภายใต้เงื่อนไขและทรัพยากร ร่างแบบมีขนาด วัสดุ ขั้นตอนครบเปรียบเทียบ 2 แนวทาง แบบและขั้นตอนครบมีแบบร่างแต่ไม่ได้เปรียบเทียบทางเลือกไม่มีแบบร่างหรือแผน
ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุง (30%)ทดสอบหลายสถานการณ์ บันทึกเป็นตัวเลข วิเคราะห์และให้เหตุผลของข้อบกพร่อง ปรับปรุงแล้วทดสอบซ้ำทดสอบและปรับปรุง 1 รอบ มีบันทึกผลทดสอบครั้งเดียว ไม่ได้ปรับปรุงไม่ได้ทดสอบ
นำเสนอผล (15%)ลำดับชัด มีหลักฐาน เหมาะกับผู้ฟัง อ้างอิงที่มา (ม.3 ใช้วิธีที่หลากหลาย)ลำดับชัด มีหลักฐานบางส่วนนำเสนอได้แต่ขาดหลักฐานนำเสนอไม่เป็นลำดับ

คิดคะแนน: (ระดับที่ได้ ÷ 4) × น้ำหนัก แล้วรวม 100 คะแนน · ม.1 เน้นปัญหาในชีวิตประจำวัน · ม.2 ปัญหาในชุมชนภายใต้เงื่อนไข · ม.3 เพิ่มการพัฒนางานอาชีพและทรัพย์สินทางปัญญา · งานที่ใช้เครื่องมือช่างหรือไฟฟ้าให้ประเมินความปลอดภัย (ม.x/5) แยกด้วยแบบสังเกต

กิจกรรมจริงระดับอนุบาล–ประถม: อยู่ท้ายเฉลยของแต่ละเกมในหัวข้อ 3 (ทุกเกมมีกิจกรรมลงมือจริงคู่กัน) · ประเมินด้วยการสังเกต: สังเกต เปรียบเทียบ บอกเหตุผล บันทึกผล ปรับปรุง

7. ตารางสรุป 12 เกม

เกมชั้นด่านกลไกหลักชื่อในหน้าครู
G01 จับคู่เครื่องมือมหาสนุกอนุบาล3แตะเครื่องมือแก้ปัญหาในภาพTQ จับคู่เครื่องมือมหาสนุก
G02 บ้านน้อยของสามหมูอนุบาล4สร้างบ้านจากวัสดุ ทดสอบลมและฝนTQ บ้านน้อยของสามหมู
G03 สร้างหอคอยมหัศจรรย์อนุบาล3ต่อบล็อกให้ถึงธง ฐานกว้างต้านลมTQ สร้างหอคอยมหัศจรรย์
G04 วัสดุสารพัดประโยชน์ป.1–33ทดลองสมบัติวัสดุ ตารางบันทึกผลTQ วัสดุสารพัดประโยชน์
G05 สะพานข้ามฝั่งป.1–34วางแผ่นสะพานและเสาค้ำ ภายใต้งบTQ สะพานข้ามฝั่ง
G06 ภารกิจส่งน้ำป.1–33ต่อท่อ หมุนท่อ แยกน้ำ หาจุดรั่วTQ ภารกิจส่งน้ำ
G07 โรงเรียนสีเขียวป.4–63เลือกมาตรการ ขยะ น้ำ ไฟ จำลอง 6 เดือนTQ โรงเรียนสีเขียว
G08 ห้องทดลองเครื่องกลป.4–63คาน รอก เลือกเครื่องกลตามงานTQ ห้องทดลองเครื่องกล
G09 นักประดิษฐ์พิทักษ์โรงเรียนป.4–63สำรวจจุดเสี่ยง ตารางความเสี่ยง จำลองสัปดาห์TQ นักประดิษฐ์พิทักษ์โรงเรียน
G10 เทคโนโลยีเปลี่ยนโลกม.1–33ระบบ วิวัฒนาการ ผลกระทบ วิทย์–คณิตTQ เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก
G11 วิศวกรแก้ปัญหาชุมชนม.1–34ระบุปัญหา ตัดสินใจ ทดสอบ นำเสนอTQ วิศวกรแก้ปัญหาชุมชน
G12 ห้องทดลองนวัตกรรมม.1–33เครื่องมือ วงจร กลไก กฎของโอห์มTQ ห้องทดลองนวัตกรรม
รวม39ผลขึ้นแท็บ “ผลเกม” ของหน้าครู · ส่งออก CSV ได้

8. ข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)

  • เก็บอะไร: ต่อด่านเก็บเฉพาะ ดาว จำนวนครั้งที่ทดลอง จำนวนครั้งที่เล่น และวันที่ · ไม่มีกล้อง ไม่มีไมโครโฟน ไม่ให้พิมพ์ข้อมูลส่วนตัวในเกม
  • เก็บที่ไหน: ไม่ได้เข้าสู่ระบบ = อยู่ในเบราว์เซอร์เครื่องนั้นเท่านั้น · เข้าสู่ระบบ = ส่งดาวและจำนวนครั้งขึ้นเซิร์ฟเวอร์ของเว็บ ให้ครูประจำห้องดู · เหรียญรางวัลและบันทึกการออกแบบล่าสุดอยู่ในเครื่องเท่านั้น
  • เครื่องใช้ร่วมกัน: ผลในเครื่องแยกตามนักเรียน และลบออกเมื่อออกจากระบบ · หน้าแผนที่มีปุ่ม “ล้างผลการเล่นในเครื่องนี้”
  • ไฟล์ CSV: มีชื่อนักเรียน ครูควรเก็บในเครื่องของโรงเรียน ไม่ส่งต่อสาธารณะ
  • ในเกม G11: สอนให้บันทึกบทสัมภาษณ์ด้วย “บทบาท” ไม่ใช้ชื่อและเบอร์โทร และขออนุญาตก่อนใช้ภาพหรือข้อมูลของผู้อื่น

9. ผลการทดสอบและแผนพัฒนาต่อ

ทดสอบแล้ว (พ.ย. 2569 บนเครื่องจำลองเซิร์ฟเวอร์):

  • ทุกด่านของ 12 เกม เล่นทั้งทางที่ผิดและทางที่ถูก ข้อความบอกเหตุผลตรงกับกติกา ตัวเลขตรงกับการคำนวณด้วยมือในหัวข้อ 3
  • G11 ทดสอบโหมด ม.2 และ ม.3 (จำนวนช่องกรอบปัญหา น้ำหนักเกณฑ์ เกณฑ์ 8 ซม. ผู้ฟัง 3 กลุ่ม) · การปลดล็อกด่านตามลำดับ · ดาวและเหรียญ · คำถามสะท้อนคิด
  • หน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์ (กว้าง 375 px) ปุ่มสัมผัสขนาดอย่างน้อย 44 px · โหมดลดการเคลื่อนไหว

ยังไม่ได้ทดสอบ: การซิงก์ผลกับเซิร์ฟเวอร์จริง (PHP/MySQL) · iPad/Android จริง · เสียงอ่านภาษาไทยในแต่ละเครื่อง · โปรแกรมอ่านหน้าจอแบบเต็มรูปแบบ · การใช้จริงในห้องเรียน

ระยะงาน
1 (เสร็จ)เครื่องยนต์ แผนที่ 4 อาณาจักร เกม G02 G05 G07 G11 (15 ด่าน) ผลขึ้นหน้าครูและส่งออก CSV คู่มือครู
2 (เสร็จ)G01 G04 G09 (9 ด่าน)
3 (เสร็จ)G03 G06 G08 G10 G12 (15 ด่าน) → ครบ 12 เกม 39 ด่าน · ครอบคลุม ว 4.1 ม.x/1–5 ทุกข้อ
ต่อไปทดลองใช้จริงที่โรงเรียนต้นแบบ เก็บข้อเสนอแนะ ปรับความยาก · รายงานครูรายตัวชี้วัด (รวมหลักฐานจากเกมกับคะแนนชิ้นงานจริง) · โหมดกลุ่ม 1 เครื่องหลายคน · ใบงานพิมพ์ได้ทุกเกม